Actueel

Ives Ensemble voorjaar 2019

Een eerste bericht over onze projecten in seizoen 2018-2019. Anders dan voorheen moeten we ons beperken in de kwantiteit van wat we brengen, een geld/ subsidiekwestie waar het al vaker over is gegaan. Maar gelukkig heeft dat geen invloed op de kwaliteit van het gebodene. Daarop moet overigens nog eventjes gewacht worden. Door een speling van het lot starten we pas begin 2019, maar dan wel meteen met 3 producties.
In februari verzorgen we componistenworkshops en 2 concerten in de Musiconserie in Durham UK. Begin april sluiten we editie 2019 van het World Minimal Music Festival af met een uitvoering van Morton Feldmans legendarische 5 uur durende String Quartet (II). En kort daarop starten we project Nevenwerk II waarin we Riflesso sullo spazio van Richard Rijnvos in premiere brengen. Bijzonder is dat dit grootse nieuwe werk gepaard wordt aan de uitvoering van Suite Op.29 van Arnold Schönberg, een even monumentaal werk waarvan de Riflesso de bezetting adopteert.

Hieronder de reeds bekende data en tijden, later uitgebreider bericht over deze producties.

MUSICON
22-24 februari 2019 – Durham UK

WORLD MINIMAL MUSIC FESTIVAL
7 april 2019 15:00 – Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam

NEVENWERK II
11 april 2019 20:15 – Muziekgebouw aan ’t IJ Amsterdam
18 april 2019 20:30 – Korzo Den Haag
28 april 2019 16:00 – Galerie Marzee Nijmegen

concerten voorjaar 2018

De optocht

6 mei 2018 – Korzo Den Haag – 14:00  

De NRC over de voorstelling: “…poëzie van subliem vormgegeven traagheid. Imponerend, confronterend en vooral bezwerend.

Wij hebben er als ensemble een handje van om ons buiten de gebaande paden te begeven. En dat geldt ook voor de kunstenaars met wie wij samenwerken. De drijvende kracht hierachter is niet zozeer een blind verlangen naar het onbekende, maar de intuïtie dat er op een nieuw ingeslagen weg iets van bijzondere waarde te vinden is. En precies dat inspireerde tot de muziektheaterproductie De optocht.

Dat dit project uitgroeide tot een werk van bijna 3 uur zonder pauze, met een incourante bezetting van 2 sprekers, mimespeler en een exotisch geïnstrumenteerd ensemble, is op zich niet uitzonderlijk. We zijn wel wat gewend op dit gebied. Nee, het is vooral de inhoud van de voorstelling en de uitwerking daarvan in contrasterende lagen, die ons naar nieuw terrein voerde. Het vertrekpunt, prozagedicht De optocht van Toon Tellengen, gaf daar alle aanleiding toe. In dit grootse werk trekt de mensheid in al zijn tekortkomingen aan een ooggetuige voorbij, om zonder uitzondering onder een ‘Pats!’ te eindigen. Een tekst als een donderpreek, obstinaat, confronterend, maar ook humorvol en tot de verbeelding sprekend.

Het was Tellegen zelf die bevriend componist Piet-Jan van Rossum vroeg om aan deze verbeelding vorm te geven. Zo kwam het tot de contouren van een groot muziektheaterwerk. Regisseur Petra van der Schoot en het IE schoven vervolgens aan om zich aan het scenische gedeelte en de praktische uitvoering van het project te wijden. Alles bijeen een enorme onderneming, waardoor het nog ruim een jaar duurde voordat het tot de definitieve vorm kwam. Maar toen stond er ook wat, een voorstelling waarvan de verschillende lagen op fascinerende wijze op elkaar inwerken:
Tellegens barokke tekst, om beurten voorgedragen door acteur Joop Keesmaat en performer Han Buhrs. Een partituur bestaande uit een bijzondere mix van geluidsimpressies uit Japan en instrumentale solo’s en interludes, muziek die zich gaandeweg aan de tekst ontworstelt en zijn eigen contemplatieve grond vindt. En een verstilde scene geïnspireerd op het Nō Theater, waarin mimespeler Anton van der Sluis in een aantal bezwerende verschijningen fungeert als intermediair tussen de Westerse wereld van Tellegen en de Oosterse van Nō.

Alhoewel deze afzonderlijke elementen op zich al bijzonder genoeg zijn, is het totaal meer dan de som der delen. En dat laat zich niet in een paar worden vangen. Proberen we het toch, dan is De optocht misschien het best te omschrijven als een groot ritueel waarin diverse aspecten van het menselijke bestaan in een transformerend licht geplaatst worden. En dat is grond waarop wij ons niet eerder bewogen. Komt dat zien daarom!

Voorafgaand aan de voorstelling vindt er om 13:15 een inleiding met de makers plaats en deelt Tellegen via een video enkele gedachten met het publiek. Na afloop is er een meet & greet en zijn er door Tellegen gesigneerde bundels van De optocht te koop.

Voor tickets, zie hier.

foto: Guus Rijven

Geweest:
11 maart 2018 - Wilmink Theater Enschede - 19:00   
17 maart 2018 - RO Theater Rotterdam - 19:30 
in samenwerking met Poetry International Rotterdam
25 maart 2018 - TivoliVredenburg Utrecht - 14:00



Eerdere concerten/voorstellingen

Musicon Concert Series

10 en 11 februari 2018
dagelijks concerten om 16:00 en 19:30
Music School, Palace Green Durham UK

In de Musicon concertserie van Durham University spelen we vier programma’s rond het thema 20th Century Music. Een mer à boire. Hoe een selectie te maken uit een eeuw die zich karakteriseert door een enorme diversiteit aan stromingen? En wat te doen met de totale vrijheid die het recente componeren kenmerkt en waarbinnen er bijna evenveel stijlen en methodes als componisten bestaan? Uitgangspunt van de serie werd het schijnbaar rationele ‘een decennium per concert’. Daarbinnen kwam het echter tot zeer persoonlijke keuzes. Het resultaat is programma’s met vele nieuwe inkijkjes en ongedachte dwarsverbanden. Daarin komen naast voor het IE nieuwe componisten als Nono en Saariaho, ook oude getrouwen als Crane, Bauckholt en Rijnvos aan bod. Van de laatste gaat een werk uit deze eeuw (sic) dat zich echter baseert op een werk uit de zeventiger jaren van de vorige.

zaterdag 10 februari 2018
Back to the 60s - met Lore Lixenberg sopraan
Luigi Nono - La Fabbrica Illuminata                                                
Oliver Leith - Three Pamphlets on not Staring at the Sun               
Michael von Biel - String Quartet nr 2                                           
John Cage - Atlas Eclipticalis 
 
Back to the 70s - met Lore Lixenberg sopraan
Kazimierz Serocki - Swinging Music 
Luigi Nono - …sofferte onde serene… 
Morton Feldman - Voice, violin and piano
Richard Rijnvos - Riflesso sull’arco 
Trevor Wishard - Red Bird 
 
Zondag 11 februari 2018 
Back to the 90s 
Laurence Crane - 20th Century Music
Tom Johnson - Simultaneous Progressions 
Kaija Saariaho - Oi Kuu 
Katharine Norman - In The Stream
Carola Bauckholt - In gewohnter Umgebung III 

Back to the 80s 
Salvatore Sciarrino - Anamorfosi 
Pauline Oliveros - The Well 
Luigi Nono - Hay Que Caminar “Soñando” 
Laurence Crane - Trio for Ros and Peter                                         
Pauline Oliveros - The Gentle 
Mark Carroll - 18 kisses with eyes closed 

Hier is verder te lezen over deze concerten.

 

Footnotes

16 maart 2018 - NatLab Eindhoven - 19:30
24 februari 2018 - Frascati Amsterdam - 19:30

Nog eenmaal voeren we ons samenwerkingsproject met choreografe Keren Levi uit: Footnotes (double bill). In NatLab Eindhoven spelen we Morton Feldmans betoverende Crippled Symmetry, waarna er een bijzondere choreografie van Levi gaat op basis van datzelfde werk (maar niet in de klassieke zin…). En ook niet te versmaden: dat alles in een decor van de bekende Nederlandse beeldend kunstenaar Krijn de Koning.
Lees hieronder verder over dit bijzondere project en komt dat horen en zien!

Dans en muziek zijn nauw met elkaar verbonden, ook binnen de hedendaagse praktijk. Vaak wordt een nieuwe choreografie op bestaande muziek gemaakt en samen daarmee uitgevoerd. Toch is het mogelijk van dit stramien af te wijken, zoals Footnotes (double bill) laat zien. De inspiratie voor dit gezamenlijk project van Ives Ensemble, choreografe Keren Levi en beeldend kunstenaar Krijn de Koning, komt nog steeds van een bestaand muziekwerk: Crippled Symmetry van Morton Feldman. Maar voor het dansgedeelte staat het klinkende aspect van deze partituur niet meer centraal. Keren Levi baseert zich op de grafische component, het notenbeeld, en komt van daaruit tot een vertaling in beweging . Resultaat is een choreografie die door de bijzondere verhouding tot de bron, zijn eigen wetten lijkt te volgen.
Deze onconventionele opzet wordt verder doorgevoerd door Crippled Symmetry niet tegelijk met de dans uit te voeren. Als begeleiding klinkt een meerkanaals soundscape van componist Tom Parkinson, waarin hij fragmenten van een opname van Crippled Symmetry gebruikt die hij uitvergroot en combineert met gespreksopnamen van Feldman uit de periode dat hij het werk schreef.
Daarnaast gaat de dans een interactie aan met een groot object van Krijn de Koning. Hij creëerde een veelkleurige blokkenmuur die het podium in tweeën deelt en het publiek een volledige blik op de vloer ontneemt. De dansers gebruiken een doorgang in de muur om daar zo nu en dan achter te verdwijnen. Een compleet beeld van de choreografie kan zo alleen in het hoofd van de toeschouwer ontstaan.

Is er dan geen plaats voor Crippled Symmetry zelf? Jazeker: in deze double bill voeren wij dit werk voor de pauze integraal uit. En dat alleen al is een bezoek aan de voorstelling waard. U hoort een betoverend 90 minuten durend trio voor fluiten, slagwerk en toetsen, waarin Feldmans fascinatie voor Anatolische tapijten doorklinkt. Deze kenmerken zich door subtiele figuratieve variaties die door een speciale weefmethode ontstaan. In Crippled Symmetry krijgen deze variaties een muzikale pendant: motieven verschijnen, worden herhaald, verdwijnen en duiken weer op, steeds herkenbaar maar zelden als exacte kopie van zichzelf. Gelijk maar toch verschillend, als in een kreupele symmetrie.

Kreupele Symmetrie

donderdag 9 november 2017
Muziekgebouw aan 't IJ Amsterdam
aanvangstijd: 20:15

Ons eerste project van dit seizoen is meteen bijzonder. Aan de basis ervan ligt Crippled Symmetry van Morton Feldman dat na de pauze integraal door ons zal worden uitgevoerd. In dit betoverende 90 minuten durende trio voor fluiten, slagwerk en toetsen klinkt Feldmans fascinatie voor Anatolische tapijten door. Deze kenmerken zich door subtiele figuratieve variaties die door een speciale weefmethode ontstaan. In Crippled Symmetry krijgen deze variaties een muzikale pendant: motieven verschijnen, herhalen zich, verdwijnen en duiken weer op, steeds herkenbaar maar zelden als exacte kopie van zichzelf. Gelijk maar toch verschillend, als in een kreupele symmetrie.

Voor de pauze dient Crippled Symmetry als vertrekpunt voor twee bijzondere varianten in dans en muziek. Keren Levi gebruikt de partituur als basis voor haar choreografie Footnotes. Niet zoals gebruikelijk het klinkend aspect ervan, maar de grafische component, het notenbeeld, waarvanuit zij tot een vertaling in beweging komt. Componist Tom Parkinson voorziet Footnotes van een werk voor tape. Hij gebruikt daarin fragmenten van een opname van Crippled Symmetry die hij sterk uitvergroot en lardeert met gespreksopnamen van Feldman uit de periode dat hij het werk schreef. In beide gevallen ook een vorm van kreupele symmetrie.

In het Muziekgebouw aan ‘t IJ zal er een preview van ongeveer 20 minuten van de Footnotes te zien zijn. De volledige choreografie gaat begin 2018 in première, dan ook in combinatie met een groot toneelobject ontworpen door beeldend kunstenaar Krijn de Koning. In tegenstelling tot sommige eerdere berichten zal dit object niet te zien zijn in het Muziekgebouw. Realisatie ervan bleek niet mogelijk binnen de podiumopzet van de Grote Zaal.

Zie ook website van het Muziekgebouw aan ’t IJ

 

PROGRAMMA
Footnotes (preview)                      Choreografie voor 3 dansers van Keren Levi op          
                                                      muziek van Tom Parkinson

                                                    pauze

Crippled Symmetry (1983)            Morton Feldman (1926-1987)  
voor: fluit/basfluit, vibrafoon/glockenspiel en piano/celesta



Footnotes gaat in 2018 in een aantal gevallen als double bill, dat is: in combinatie met een integrale uitvoering van Crippled Symmetry door het IE. Definitieve data worden momenteel vastgelegd en binnenkort op onze website en FB gepubliceerd.

subsidieperikelen

Vorige maand zagen wij ons geconfronteerd met een ingrijpend besluit van het Amsterdams Fonds voor de Kunst. Niet alleen bleek het AFK een voor het Ives Ensemble cruciale aanvraag voor structurele ondersteuning voor de Kunstenplanperiode 2017-2020 af te wijzen, tevens liet het Fonds deze afwijzing gepaard gaan met een grotendeels negatief oordeel over het artistiek en zakelijk functioneren van het IE en de band van het ensemble met Amsterdam.

Alhoewel wij ons beslist niet boven kritiek verheven voelen, herkennen wij ons nauwelijks in dit oordeel. Het IE heeft de afgelopen 4 jaar gedraaid op een naar alle maatstaven bescheiden structurele subsidie van de gemeente Amsterdam en daarmee vele succesvolle optredens gerealiseerd. Deze kenmerkten zich door een grote variëteit in opzet, uitwerking en bespeelde podia, en droegen steeds de onverwisselbare IE-signatuur. Tegelijkertijd werd er geïnvesteerd in het consolideren en versterken van band met de hoofdstad: er werd nauw samengewerkt met vertrouwde podia als het Muziekgebouw aan ’t IJ en Stedelijk Museum, en er werden nieuwe banden gesmeed met Orgelpark en Castrum Peregrini. Voor het komende Kunstenplan komen daar nog samenwerkingsverbanden en te plannen projecten met onder andere het Conservatorium van Amsterdam en de Oude Kerk bij. Resultaat: concrete en vaak langjarige afspraken. Het komend seizoen monden deze bijvoorbeeld uit in spannende projecten als De optocht, op tekst van Toon Tellegen en muziek van Piet-Jan van Rossum, en Nevenwerk, een programma met nieuw werk van Richard Rijnvos. Het zijn producties die een passende omlijsting moeten vormen voor ons 30-jarig bestaan dit jaar.

Voor het vieren van een feestje is er echter geen reden, want het is nu juist het bestaan van het IE dat met deze ontwikkelingen in gevaar is. Alhoewel wij met relatief weinig middelen toekunnen, is voor het goed functioneren van onze organisatie een meerjarig budget voor kantoor en programmering noodzakelijk. Deze gelden vallen per januari 2017 weg. Hoe nu verder is de grote vraag. Momenteel stellen wij alles in het werk om het merendeel van de op stapel staande projecten alsnog te realiseren. Daarnaast bezinnen wij ons op een beroepsprocedure en verdere acties. Daarin zullen de podia ongetwijfeld een rol spelen, zij worden als direct belanghebbenden evenzeer getroffen. Maar bovenal is het de luisteraar die de verschraling zal gaan merken. Het metier van de hedendaagse muziek – en zeker de serieuze en meer contemplatieve variant die wij vertegenwoordigen – staat al jaren onder druk en kalft met het huidige beleid nog verder af. Een beleid waarvan niet alleen wij, maar ook een gewaardeerd collega als het Nieuw Ensemble slachtoffer dreigt te worden. Wij vinden dat dit tij gekeerd moet worden. Over ontwikkelingen en eventuele acties in dit kader houden wij u op deze plaats en Facebook op de hoogte.